من أسرع الى الناس بما یکرهون قالوا فیه بما لا یعلمون.
ترجمه:
هر کسى به سوى چیزى که مردم از آن بدشان مىآید بشتابد، مردم نیز درباره او، آنچه را که نمیدانند، خواهند گفت.
شرح:
کسى که با گفتار و کردار زننده خویش، مردم را برنجاند، مثل آن است که شتابان، به سوى چیزى رفته که مردم از آن بدشان مىآید. یعنى، براى انجام کارى که باعث رنجش و آزردگى دیگران میشود، شتاب کرده است.
معنى شتاب کردن، در کارى که باعث رنجش میشود، آن است که ما، بدون فکر و اندیشه، و بدون سنجیدن و حساب کردن، سخنى بگوئیم یا کارى کنیم که دیگران را از ما متنفر و رنجیده سازد.
وقتى کسى چنین کارى کند، معلوم است که دیگران هم بفکر تلافى کردن مىافتند و تصمیم میگیرند کارى کنند، که آن شخص هم رنجیده شود. در چنین حالتى، مردم نیز، مثل همان شخص رفتار میکنند. یعنى نسنجیده و نیندیشیده، درباره او بدگوئى آغاز میکنند، و هر چند را که درباره او شنیده باشند، چه راست باشد چه دروغ به زبان مىآورند. و از گفتن چیزهائى هم که نمیدانند واقعیت دارد یا نه، خوددارى نمیکنند.
البته این هم رفتار خوبى نیست، ولى بهر صورت این نتیجه اعمال کسى است که مردم را مىرنجاند، و به سوى چیزى که نا خوشایند دیگران است شتاب مىکند.