سید محمد محیط طباطبائى در سال 1280 هجرى شمسى، در یک روستا از توابع ((زواره)) اردستان، چشم به جهان گشود . پدرش روحانى آزادیخواه و آگاه به جریانهاى سیاسى زمان خود و انقلاب مشروطه بود. سید محمد در همان روزهاى کودکى در مکتب ((حاج حسن)) و مدرسه ((لطفعلى خان)) زواره، مقدمات فارسى و عربى را خواند، بعد به اصفهان رفت و در مدرسه ((کاسه گران)) به تحصیلات خود ادامه داد، مدتى بعد به زواره مراجعت نمود و به عنوان معلم در مدرسه ابتدائى ((سادات)) مشغول تدریس گردید. اردیبهشت سال 1302 بود، که محیط طباطبائى به تهران عزیمت نمود و براى ادامه تحصیلات خود در امتحان ورودى مدرسه ((دارالفنون)) شرکت کرد و در کلاس سوم متوسطه پذیرفته شد، یک سال بعد موفق به دریافت دیپلم گردید، سپس تحصیلات خود را در مدرسه حقوق تهران دنبال کرد و در سال 1305 شمسى از مدرسه حقوق فارغ التحصیل شد . محیط طباطبائى در طول زندگى پر فراز و نشیب خود، در سمتهاى مدیریت دبیرستان اهواز، و خرمشهر، تدریس در مدرسه دارالفنون، دانشسراى مقدماتى و هنرستان عالى موسیقى، مدیریت مجله آموزش و پرورش، سرپرستى مجله موسیقى، مدیریت مجله محیط، رایزن فرهنگى ایران در هند، نمایندگى فرهنگى در عراق، سوریه و لبنان، بازرس وزارت آموزش و پرورش، سرپرستى برنامه رادیوئى ((مرزهاى دانش)) به مدت نوزده سال، و عضویت در فرهنگستان زبان و ادب ایران، فعالیت داشت . استاد محیط طباطبائى مظهر تلاش و قناعت بود، در تمام عمر در یک خانه دویست متر مربعى در خیابان ((مجاهدین اسلام)) جنوب تهران زندگى کرد . او یادگار نسلى بود که با رنج و زحمت و پشتکار، به درجات بالاى علمى، تحقیقى و فکرى رسید، وى مرد خود آموخته و همواره با کتاب مأنوس بود. در سایه هوش سرشار و عشق و ایمان به آموختن و مطالعه و تحقیق توانست خدمات ارزندهاى به علم و ادب نماید. آثار گرانبهاى او شامل 1500 رساله و مقاله علمى، ادبى، انتقادى و تحقیقى مىباشد، که بیشتر آنها در مجلههاى ارمغان، تعلیم و تربیت، مهر، محیط، یغما، راهنماى کتاب و آینده، به چاپ رسیده است . علاوه بر این مجموعه اشعارش بالغ بر چندین هزار بیت مىباشد، مجموعه مقالات مربوط به سید جمال الدین اسد آبادى و فردوسى، مقدمه بر دیوان حافظ، مقدمه بر دیوان مجمر زوارهاى و گلستان سعدى و تاریخ تحلیلى مطبوعات در ایران، تحت عنوان ((خیام و خیامى)) از استاد محیط طباطبائى به یادگار مانده است . استاد در دهها کنفرانس، کنگره و سمینار علمى و تحقیقى، در داخل و خارج کشور شرکت داشت و به پاس خدمات ارزندهاش، به دریافت جوائز و افتخارهاى زیادى، از سوى سازمانها و دانشگاهها نائل گردید، از جمله دریافت درجه دکتراى افتخارى از دانشگاه شهید بهشتى و نخستین جایزه آثار ملى را مىتوان نام برد . او در رشتههاى صرف، نحو، لغتشناسى، فرهنگ و تاریخ، فلسفه، شعر، زبانهاى فرانسه، انگلیسى و عربى، احاطه کامل داشت، تا آنجا که استاد محیط طباطبائى را، ستونى از کاخ ادب و فرهنگ ایران زمین لقب دادهاند . استاد محیط طباطبائى، بیش از سه و نیم سال به مدرسه نرفت، بلکه در تمام عمر استاد او کتاب بود که هیچگاه از آن جدا نمىشد. او بیش از سه ربع قرن عمر نود ساله خود را به تحصیل، تدریس، تحقیق و تألیف گذرانید و سرانجام 27 مرداد 1371 با نام نیک و سراسر خدمت به فرهنگ و جامعه، چشم از جهان فرو بست و در کنار ((برج طغرل)) روبروى ((ابن بابویه)) شهر رى، در آغوش خاک آرمید. - روزنامه اطلاعات 27 مرداد 1372 .?
ابوالفضل
یکشنبه 30 تیرماه سال 1387 ساعت 12:21 ق.ظ